Trafik Kazası Maluliyet Tazminatı Nedir?
Trafik kazası sonrası bedensel zarar gören kişi; sürekli sakatlık (maluliyet) tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi giderlerini talep edebilir. Bu kalemler, kazada oluşan kalıcı veya geçici kazanç kaybını ve ek masrafları karşılamayı amaçlar. Talepler hem kusurlu sürücüye hem de aracın Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası'na yöneltilebilir (KTK m.85).
Sürekli Sakatlık (Maluliyet) Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Sürekli iş göremezlik tazminatı, kişinin yaşına ve cinsiyetine göre TRH-2010 yaşam tablosundan bulunan bakiye ömür, yıllık net kazanç ve maluliyet oranı çarpılarak hesaplanır. Dönem ikiye ayrılır:
- Aktif dönem: Kişinin 60 yaşına kadar olan çalışma çağı. Bu dönemde gerçek/ispatlanan kazanç esas alınır.
- Pasif dönem: 60 yaşından bakiye ömrün sonuna kadar olan süre. Bu dönemde genellikle asgari ücret esas alınır.
Formül özet olarak: (Yıllık Kazanç × Aktif Yıl × Maluliyet Oranı) + (Yıllık Kazanç × Pasif Yıl × Maluliyet Oranı). Elde edilen tutardan mağdurun kendi kusuru oranında indirim yapılır.
Geçici İş Göremezlik ve Bakıcı Gideri
Geçici iş göremezlik tazminatı, kazadan sonra iyileşme sürecinde çalışılamayan (raporlu) günler için ödenir: raporlu gün sayısı × günlük net kazanç. Bakıcı gideri ise başkasının bakımına muhtaç kalınan günler için Yargıtay içtihatları uyarınca brüt asgari ücret üzerinden hesaplanır.
Hangi Kanunlara Dayanır?
Maddi tazminat sorumluluğu TBK m.49 ve m.54 (haksız fiil ve bedensel zarar), trafik sigortasının sorumluluğu 2918 sayılı KTK m.85 ve m.90, manevi tazminat ise TBK m.56 kapsamında değerlendirilir. Sigortacıya karşı taleplerde KTK m.109 uyarınca 2 yıllık özel zamanaşımı uygulanır.
Önemli: Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Kesin tazminat tutarı, maluliyet oranını belirleyen sağlık kurulu raporu ve mahkemece atanan aktüer bilirkişi raporu ile ortaya çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazasında maluliyet tazminatı nasıl hesaplanır?
Sürekli sakatlık tazminatı; kişinin yaş ve cinsiyetine göre TRH-2010 yaşam tablosundan bulunan bakiye ömür, yıllık net kazanç ve maluliyet oranının çarpımıyla hesaplanır. Hesap aktif (60 yaşa kadar) ve pasif (sonrası) dönem olarak ikiye ayrılır; bulunan tutardan mağdurun kusuru oranında indirim yapılır.
Maluliyet oranı nereden ve nasıl belirlenir?
Maluliyet oranı; Adli Tıp Kurumu veya sağlık kurulu raporu vermeye yetkili üniversite, eğitim-araştırma ve devlet hastanelerinden alınan sağlık kurulu (heyet) raporuyla belirlenir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik esas alınır; rapora itiraz hakkınız saklıdır.
Geçici iş göremezlik tazminatı nedir?
Kaza sonrası iyileşme sürecinde çalışamadığınız (raporlu) günler için ödenen tazminattır. Raporlu gün sayısı ile günlük net kazancınız çarpılarak bulunur; gerçek kazanç ispat edilemiyorsa asgari ücret esas alınır.
Bakıcı gideri hangi ücret üzerinden hesaplanır?
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre bakıcı gideri, başkasının bakımına muhtaç kalınan gün sayısı ile brüt asgari ücretin çarpımı üzerinden hesaplanır. Profesyonel bakıcı tutulmasa dahi bu gider talep edilebilir.
Trafik kazası tazminat davasının zamanaşımı kaç yıldır?
TBK m.72 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat davası, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl içinde açılmalıdır. Kaza suç teşkil ediyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Sigortacıya karşı taleplerde KTK m.109 gereği 2 yıllık özel zamanaşımı geçerlidir.
Maluliyet tazminatını sigorta mı yoksa kusurlu sürücü mü öder?
Bedensel zararlar, teminat limitleri dahilinde aracın zorunlu trafik sigortasından ödenir (KTK m.85). Sigorta limitini aşan kısım ve manevi tazminat için kusurlu sürücüye karşı dava açılır. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır.